Stop plagiaat van Metapatroon ofwel, wie het met rectificatie oneens is moet het zeggen

Information Dynamics

Inleiding

Information Dynamics is de ontwikkelaar en eigenaar van Metapatroon, een methode voor stelselmatige informatiemodellering. Metapatroon is geplagieerd door consortium Essence. Zie o.a. Zoek de verschillen!

Op herhaalde eisen tot rectificatie ging Essence tot dusver niet in. Tegelijk weigert Essence echter om methodisch betekenisvolle verschillen met Metapatroon aan te wijzen waarvan Essence op basis van zijn ontkenning van plagiaat dus zou moeten aantonen dat zulke verschillen er ook werkelijk zijn.

Hier volgt afschrift van het concrete voorstel van Information Dynamics aan Essence voor rectificatie van twee Essence-publicaties. Het betreft a. de webpagina die Novay aan Essence wijdt (versie 3 juli 2012) en b. het rapport Essence taaldefinitie en denkwijze (versie 31 mei 2011). Nota bene, onlosmakelijk met rectificatie verbonden is heroverweging van consortium(project) Essence; zie o.a. Enkele openstaande vragen over consortium Essence.

Wat van de huidige tekst volgens Information Dynamics vervalt, is onderstaand doorgestreept weergegeven. Aanvullingen zijn rood gekleurd (terwijl voor actieve verwijzingen ‘ertussen’ de blauwe kleur gehandhaafd bleef).

 

 

a. Essence-pagina op website van Novay

Hiervoor blijft het voorstel beperkt tot twee tekstpassages. Overige passages moeten uiteraard dienovereenkomstig worden aangepast.

Essence is voortgekomen uit ontwikkelingen bij het Forum Standaardisatie en liet zich inspireren door een idee van Pieter Wisse die op hun beurt een verkenning betreffen van Metapatroon, een methode ontwikkeld door Information Dynamics voor stelselmatige informatiemodellering. Essence heeft Metapatroon geadopteerd en bevordert zowel praktische toepassing als verdere theorievorming. Dat gebeurt o.a. door ondersteuning van modelleercasussen, verzorging van inleidende opleidingen en het doen van suggesties voor verdere ontwikkeling van Metapatroon inclusief de status als standaard. In de eerste fase heeft het project o.a. opgeleverd:

[...] Onder de titel Essence Metapattern Essentials zijn twee eerste verzorgt Essence ééndaagse cursussen gegeven op. Voor een indruk zie:

 

 

b. rapport: Essence taaldefinitie en denkwijze

Voor de inhoud van genoemd rapport is hier het voorstel voor rectificatie compleet.

[p. 1] Dit document beschrijft de taal (schrijfwijze) en denkwijze die binnen Essence wordt gebruikt voor het contextueel modelleren en verbinden van conceptuele informatiemodellen. De taal is gebaseerd op een denkwijze waarin ‘contextuele verbijzondering’ centraal staat.

[...] De hierboven gepresenteerde aangeduide denkwijze met bijbehorende taal heet Metapatroon en is ontwikkeld door Information Dynamics.1 Forum Standaardisatie heeft via modelleercasussen2 en evaluaties3 laten aantonen, dat Metapatroon onmisbaar is voor de inrichting van beheersbare, eenduidige betekenisordening voor informatieverkeer op zgn stelselschaal: semantische interoperabiliteit. geïnspireerd door het werk van Pieter Wisse (Wisse, 2000). Deze denkwijze beïnvloedt de manier waarop met de modelleertaal wordt gewerkt. Voor opschaling Essence ontwikkelt Essence werkwijzen om informatiemodellen te beschrijven, ontwerpen, verbinden en implementeren. Hoewel niet het onderwerp van dit document, zal een werkwijze kort worden geïntroduceerd om een idee te geven van de manier waarop de modelleertaal gebruikt wordt. Deze Essence-werkwijze zal ook worden gehanteerd bij de uitwerking van het voorbeeld dat in dit document wordt gepresenteerd om het gebruik van de taal te illustreren. [...]

1 Publicaties over contextuele verbijzondering vanaf 1991. Met uitzondering van Metapattern: context and time in information models (Addison-Wesley, 2001) door P.E. Wisse zijn publicaties toegankelijk via Metapatroon, handboek stelselmatig informatieverkeer (Information Dynamics, compilatie vanaf 2010).
2 Voor de belangrijkste resultaten, zie Stelselmatige semantiek door Suwinet (Bureau Forum Standaardisatie, april 2008), Oefenschema: basisregistraties enz. (BFS, juli 2008), Semantiek op stelselschaal: issues en oplossingsrichtingen (BFS, bijlagen B en D, juni 2009), Analyse van gerelateerdengegevens in het kader van RNI (BFS, bijlage F, oktober 2009), Praktijkmodellering van het begrip werkgever (BFS, bijlage B, december 2009) en Ingezetene, ontwerp van een contextueel-semantisch diagram met Metapatroon (BFS, augustus 2010).
3 Zie
Semantiek op stelselschaal: issues en oplossingsrichtingen (BFS, bijlage C, juni 2009) en Metapattern (RAND-Europe, voor Logius, mei 2010).

[...] Naast een modelleertaal en werkwijzen, ontwikkelt Essence ook verschillende technieken om het gebruik daarvan te ondersteunen. Na het dit voorbeeld wordt een aantal denkpatronen gepresenteerd die van pas komen bij het opstellen, lezen en verbinden van Essence- conceptuele informatiemodellen volgens contextuele verbijzondering. Vervolgens wordt aan het eind van het document een aantal andere ondersteuningswijzen kort beschreven, waaronder een Essence-editor voor het creëren van Essence-modellen en een transformatie voor de vertaling van bestaande informatiemodellen naar Essence-modellen volgens contextuele verbijzondering (en omgekeerd).

[... p. 6] De denkwijze die we in Essence hanteren is een uitwerking van het structuralistische denken, met de naam Metapatroon ontwikkeld tot methode plus notatie (taal) voor conceptuele informatiemodellering en duiden we in navolging van Metapatroon algemener ook wel aan met de term ‘contextuele verbijzondering’. Onderscheidend aan de Essence denkwijze is dat de hoedanigheid van een verbijzondering, d.w.z. dat wat een concept een verbijzondering maakt van andere concepten, wordt bepaald door de context waarin de verbijzondering wordt gemaakt. Deze context wordt expliciet gemaakt in een Essence model.

[... p. 7] Voor de definitie van de Essence-taal is het belangrijk onderscheid te maken tussen een kwalitatief en een kwantitatief aspect van de betekenis van een concept.

[...] Het kwalitatieve aspect gaat over het bestaan van een concept. Een concept wordt geacht te bestaan als (en alleen als) gebruikers van een Essence-model erover wensen te spreken of communiceren. Die wens komt geheel voort uit die gebruikers en wordt niet opgedrongen door een veronderstelde “werkelijkheid”. Een Essence-model opgesteld volgens contextuele verbijzondering representeert één of meerdere perspectieven van gebruikers op de werkelijkheid.

[...] Het is in volgens Essence belangrijk dat met Metapatroon meerdere perspectieven in één model kunnen worden opgenomen, omdat zo individuele én gezamenlijke perspectieven in onderlinge samenhang gebracht kunnen worden.

[...] Het kwalitatieve aspect is in Essence leidend over het kwantitatieve. Dat wil zeggen, als een concept (kwalitatief) niet bestaat, kan er ook geen sprake zijn van exemplaren, laat staan van een identiteit of een bepaald aantal van die exemplaren. Dus, als er geen enkele gebruiker van een Essence-model over het concept hond wenst te spreken, kunnen er met dit conceptuele model simpelweg geen honden (hond-exemplaren) worden beschreven.

[...] De Essence-taal bestaat uit Metapatroon telt één primaire constructie: contextuele verbijzondering. Figuur 2 illustreert deze constructie. De gehanteerde notatie voor contextuele verbijzondering is geïnspireerd door (Wisse, 2000).

[... p. 10] Indien gewenst, kan deze intentie worden toegevoegd als toelichting of tekstuele definitie bij de context. Dit kan met name behulpzaam zijn bij het communiceren van een Essence-model of het begrijpen van overeenkomsten en verschillen tussen verschillende modellen tijdens het verzoeningsproces.

[...] Elk concept in een Essence-model representeert één of meerdere exemplaren. Dit geldt dus ook voor een concept dat binnen een verbijzonderingsconstructie de rol van context vervult.

[...] Volgens de Essence-denkwijze Metapatroon als methode van contextuele verbijzondering wordt een concept gedefinieerd als verbijzondering van één of meer gronden in een zekere context.

[...] [...] Om dit te voorkomen schrijft Metapatroon voor wordt elk Essence-model voorzien van een horizon voor.

[... p. 12] Met contextuele verbijzondering als primaire taalconstructie, beschrijft een Essence-model een contextuele definitiehiërarchie. Met andere woorden, zo’n een Essence-model combineert twee belangrijke, complementaire aspecten voor informatiemodellering:

[...] Door contextuele verbijzondering beschrijft een Een Essence-model beschrijft de gronden van elke verbijzondering (zie Figuur 2).

[... p. 13] Door contextuele verbijzondering beschrijft een Een Essence-model beschrijft tevens de context van elke verbijzondering (Figuur 2).

[...] Het doel van deze door Essence opgestelde formalisatie is het aanbrengen van precisie en het ondersteunen van (geautomatiseerde) analyse van kale Essence-modellen.

[... p. 14] 3.7.2 Contextueel verbijzonderd Essence-model
Een contextueel verbijzonderd Essence-model M bestaat uit [...]

[... p. 15] Het kwantitatieve aspect van een Essence-model beschouwt de exemplaren van een concept.

[... p. 17] Essence werkt het Het kwantitatieve aspect van een Essence-model wordt verder uitgewerkt in een volgende versie van dit document.

[... p. 19] Dit hoofdstuk beschrijft een voorbeeld dat waarmee Essence het gebruik van Metapatroon de Essencetaal op kwalitatief niveau illustreert.

[...] Er wordt voor zowel de Belastingdienst als de GBA een contextueel verbijzonderd model in de Essencetaal gemaakt aan de hand van deze wets teksten.

[... p. 20] Dit is dan ook het startpunt voor het contextuele model beschreven in de Essencetaal volgens contextuele verbijzondering.

[...] Figuur 10. Start contextueel verbijzonderd Essencemodel: Gezamenlijk huishouden

[... p. 23] Figuur 13. Start contextueel verbijzonderd Essencemodel: Begrip adres” volgens GBA

[... p. 24] In het Essencemodel staat nu dat op basis van een aantal gronden, er regels opgesteld zijn die van een GBA adres een GBA woonadres maken.

[... p.25] 4.2.3 Het koppelen en verzoenen van twee contextueel verbijzonderde Essencemodellen

[...] De koppeling geeft in dit geval aan waar in het Essencemodel van de GBA gegevens zitten die op de aangewezen plek in het Essencemodel van de Belastingdienst gebruikt kunnen worden. Deze koppeling vindt typisch plaats in de onderste lagen van de Essence modellen. Vervolgens worden beide modellen verzoend door de horizonnen van beide Essencemodellen zo ver op te trekken dat ze binnen dezelfde context, en daarmee onder dezelfde horizon, vallen.

[... p. 26] Om dit te bereiken, kijken we eerst naar die begrippen die in het GBA en Belastingdienst Essencemodel direct onder de horizon hangen.

[...] De eerste vraag is wat het begrip “persoon” binnen het Essencemodel van de Belastingdienst nu eigenlijk betekent.

[...] Op dezelfde manier wordt het begrip “woning” uit het contextueel verbijzonderde Essencemodel van de Belastingdienst verzoend met de begrippen “pand” en “vaste stand of ligplaats” uit het contextueel verbijzonderde Essencemodel van de GBA.

[...] Voor de leesbaarheid zijn in Figuur 18 alleen die begrippen uit de Essencemodellen opgenomen die een cruciale rol bij de verzoening spelen. Uiteraard horen alle begrippen uit de originele Essencemodellen in het totale verzoende model thuis.

[...] Het verzoende contextueel verbijzonderde Essencemodel laat zien dat de Belastingdienst adresgegevens kan ver zamelen voor een gedeelte van de belastingplichtigen.

[... p. 27] Een doelstelling van Essence is om contextuele verbijzondering als een benadering voor conceptueel modelleren te propageren en zonodig verder te ontwikkelen.

[...] Essence werkt o.a. door toepassing van Metapatroon aan een aanpak voor het stelselmatig (op grote schaal) modelleren van betekenis van informatie. Relevante contextueel verbijzonderde Essencemodellen overbruggen daarom meestal meerdere (deel)domeinen.

[... p. 31] Dit hoofdstuk beschrijft een aantal denkpatronen die van pas komen bij het opstellen, lezen en verbinden van contextueel verbijzonderde Essencemodellen.

[...] Deze twee beschrijvingsvarianten komen volgens Essence overeen met de twee primaire manieren van kijken tegen contextueel verbijzonderde Essencemodellen:
- de verticale: een Essencemodel als definitiehiërarchie;
- de horizontale: een Essence
model als contexthiërarchie.

[... p. 39] Dit hoofdstuk bespreekt kort twee vormen van ondersteuning voor het gebruik van Metapatroon de Essencetaal: een prototypetool voor het creëren en manipuleren van contextueel verbijzonderde Essencemodellen en de relatie van zulke Essencemodellen met andersoortige informatiemodellen.

[...] De Essence Modeller is een prototype modelleertool voor het maken van contextueel verbijzonderde Essence modellen.

[...] 7.1.1 Essence metamodel Metamodel

Volgens Metapatroon bestaat Een een contextueel verbijzonderd Essence model bestaat in essentie uit Concepten, hun Context en hun Gronden.

[...] Figuur 39. Het basis metamodel voor de Essencetaal Modeller

[...] Zoals gedefinieerd voor Metapatroon kan een Een Concept kan een Context en nul of meer Intexten, d.w.z. concepten waarvoor dit concept de context is hebben.

[... p. 40] 7.1.2 Essence grafische Grafische syntax

De grafische syntax voor contextueel verbijzonderde Essence modellen is gedefinieerd definieert Essence in een GMF Graph model (zie Figuur 41).

[...] Figuur 40. Essence grafische Grafische syntax volgens Essence.

[...] Tenslotte zijn er nog een aantal labels gedefinieerd die met de Essence Modeller op een Essence diagram kunnen voorkomen: HorizonLabel, SourceCardinalityLabel en TargetCardinalityLabel.

[... p. 41] Figuur 41. GMF Graph model voor Essence notatie met Essence Modeller

[...] Tenslotte wordt het ContextModel zelf gerelateerd aan het Essence canvas - de achtergrond van het diagram. In de Canvas Mapping wordt bovendien een relatie gelegd met het Toolbar Palette en het Essence metamodel voor de Essence Modeller.

[... p. 42] Hiermee kunnen interactief en grafisch contextueel verbijzonderde Essence modellen worden geconstrueerd. De tool kan de modellen ook opslaan, inlezen, printen, exporteren, en layouten.

[...] Essence heeft op basis van Metapatroon als modelleermethode de ambitie de bestaande modelleerpraktijk te verrijken met een praktische modelgebaseerde aanpak voor grootschalige semantische interoperabiliteit. Op twee plaatsen moeten contextueel verbijzonderde Essencemodellen zich verhouden tot andere informatiemodel leerbenaderingen:

bestaande modellen, in welke taal dan ook genoteerd, kunnen een bron zijn voor op te stellen contextuele modellen;

contextueel verbijzonderde Essencemodellen moeten dienst doen als basis voor implementatie, waartoe de stap naar meer op implementatie gerichte modellen gemaakt moet kunnen worden.

[... p. 44] 7.2.2 Andere soorten modellen als stap naar implementatie van contextueel verbijzonderde Essencemodellen

Contextueel verbijzonderde Essencemodellen moeten nauwkeurig genoeg zijn om te kunnen worden geïmplementeerd op allerlei platformen: databases, processystemen, regelsystemen, et cetera. Contextueel verbijzonderde Essencemodellen moeten semantische ontwerpen zijn en dus meer dan alleen praatplaten.

[... pp. 44-45] Het is wellicht aantrekkelijk de haalbaarheid en prestaties te onderzoeken van native Essenceimplementaties volgens contextuele verbijzondering, dat wil zeggen, van platformen waarop de geïmplementeerde oplossing dezelfde structuur heeft als het conceptuele Essencemodel dat eraan ten grondslag ligt. Mochten contextueel verbijzonderde Essencemodellen inderdaad bewijzen eenvoudig verbindbaar en aanpasbaar te zijn, is er een gerede kans dat deze belangrijke eigenschappen ook verbonden zijn aan de native Essenceimplementatie. Overigens heeft Information Dynamics voor Metapatroon zo’n operationeel platform ontwikkeld: KnitbITs.

[... p.45] Daarom zal Essence (in D1.3) vooralsnog slechts manieren aanreiken om in conceptueel opzicht van contextueel verbijzonderde Essencemodellen naar andersoortige modellen te komen. Vanuit die andersoortige modellen kunnen dan de daarvoor reeds beschikbare ontwikkel en implementatieomgevingen worden gebruikt om verder richting implementatie te werken c.q. daarvoor reeds beschikbare platforms te benutten.

[...] De meeste van deze andersoortige modellen zijn inherent kwantitatief, terwijl Essence zich primair kwalitatief is oriënteert. Dat wil zeggen dat de stap naar het andere model pas gemaakt kan worden als Essence uitgewerkt heeft hoe het contextueel verbijzonderde Essencemodel ook kwantitatief verfijnd is moet worden.

[... p. 47] In deze versie van het document is o.a. een eerste uitleg gegeven definitie van Metapatroon, een de Essencetaal en onderliggende denkwijze gepresenteerd voor informatiemodellering volgens contextuele verbijzondering. Dit Deze definitie vormt een gemeenschappelijke basis voor de praktijktoepassingen die binnen het Essence project worden uitgewerkt. Mede op Op basis van de ervaringen en inzichten die met deze praktijktoepassingen verkregen worden, zullen de Essencetaal en denkwijze verder worden verfijnd, verbeterd en uitgewerkt krijgt het project Essence een vervolg.

 

 

(Was het maar een) slotopmerking

Veel werk vergt rectificatie niet, zoveel moet wel duidelijk zijn. De vraag is dus wat Essence bezielt om Metapatroon te blijven kapen.
Wie helpt Information Dynamics om Essence ter verantwoording te roepen? Let wel, er zijn organisaties bij betrokken die zich als kennisinstelling afficheren (en aldus een beroep doen op ons vertrouwen en daardoor o.a. - aanzienlijke! - overheidssubsidies). Wat is er aan de hand? Ontbreekt kennis daar ... domweg? Gaat het mis met wetenschappelijke integriteit?

Indien Essence meent dat de klacht van Information Dynamics over plagiaat van Metapatroon ònjuist is, moet Essence qua methode reële verschillen aangeven. Dat lukt dus maar niet, sterker nog, dat blijft Essence ontwijken. Daar zou weleens achter kunnen zitten, dat Essence overheidssubsidie verkreeg door de volledige overeenkomst met Metapatroon te verheimelijken. Maar daarvan mag Information Dynamics natuurlijk niet de dupe zijn en blijven, al helemaal niet omdat de overheid de valse concurrentie door Essence en zijn deelnemers zelfs bevordert.

 

 

voorstel opgesteld 3 - 12 juli 2012, dit artikel gepubliceerd oktober 2012 © Information Dynamics